🍁मनातल्या मनातले 🍁

 🍁 मनातल्या मनातले 🍁 30Aug2020  नारायण मुरलीधर गुप्ते  नाव ऐकलयं ना ?  बरोबर हे आपल्या विदर्भाचे भूषण असलेले कवी -"बी"   ३० आॕगस्ट  हा त्यांचा स्मृतीदिन.  आपल्या काव्यसंग्रहातून कल्पना वैभवाची प्रचिती देणारे, आपल्या कल्पक, मोहक अर्थपूर्ण शब्दनादातून, वाचकांना भुरळ पाडणारे, गुंगवून टाकणारे, त्याच बरोबर गुढार्थाने विचारप्रवृत्त करणारे कवी "बी " यांचे  " फुलांची ओंजळ, पिकले पान "  हे काव्य संग्रह प्रसिद्ध आहेत.  त्यातल्याही " बंडवाला, कविवंदन, माझी कन्या आणि चाफा बोलेना  "  या कवितांना अमाप  प्रसिद्धी मिळाली.  माझी कन्या -- गाई पाण्यावर  काय म्हणूनी आल्या  ......तर आमच्या काळातल्या सगळ्यांची आवडती कविता असावी. शाळेत अभ्यासाला होती. शाळेत  सगळ्या कविता पाठ असायच्या . आवडत्या कवितांचे तर पारायणच व्हायचे." गाईपाण्यावर काय म्हणुनी आल्या "बालपणी त्यातला अर्थ मनाला भिडायचा पण संदर्भासहित अर्थ लिहा या पलिकडे  फारसा विचार केला असेल असे नाही वाटत . नंतर जाणत्या वयात जुन्या  कविता गुणगुणतांना  ...

🍁  मनातल्या मनातले  🍁 3 Aug २०२०  आटपाट नगर होतं .......          श्रावण सुरु झाला की जुन्या आठवणींना उजाळा मिळतो. आठवतात त्या श्रावण महिन्याच्या प्रत्येक वाराच्या कहाण्या. आजीने  मनोभावे सांगितलेल्या आणि तांदुळाचे चार दाणे हातात घेऊन चित्तभावाने ऐकलेल्या .             सोमवारची कहाणी कधी शिवामूठीची तर कधी खुलभर दुधाची. एकात शिवभक्तीचा महिमा. नावडत्या सुनेसाठी औट घटकेचे वैभव दाखवणारा , तर दुसरीत घरच्या दारच्यांच्या, प्राणीमात्रांच्या  तृप्तीतच वसत असलेला महादेव.            मंगळवारची कहाणी ऐकतांना साप कऱ्यात शिरल्यावर कऱ्याचे तोंड करकचून बांधून दुसरे दिवशी आईला वाण दिल्यावर त्यातून रत्नहार निघे पर्यंत  जीव मुठीत असायचा.  " वाटच्या वाटसरुला , त्यातून अल्पायुषी मुलाला  आपली मुलगी कशी दिली  ? "हा प्रश्न मात्र  वटारलेल्या डोळ्यात विरुन जायचा.           धर्मावरील अतूट विश्वास आणि सौभाग्यासाठी कसलेही साहस करायची शिकवणच नाही का ही ...

🍂   *मनातल्या मनातले* 🍂 ४ जून २०२० *विश्व पर्यावरण*  वसुंधरा विधात्याने निर्माण केलेलं सुंदर  स्वप्न . हे वसुंधरे !  अनमोल रत्नांची खाण तू आम्हाला दिली. हिरव्या रंगाचा शेला ओढलेलं तुझं रुप सगळ्यांना मोहून टाकणारं आहे . फुलांनी बहरलेली , फळांनी लगडलेली , शेतांनी लहरलेली वसुंधरा म्हणजे आपल्या लेकरांच्या भरण पोषणा साठी सज्ज असलेली  माताच आहे.   युगानुयुगे एकाच कक्षात  स्वतः भोवती फिरत राहून तेजाचा ,  प्रकाशाचा स्त्रोत मानवाला उपब्ध करुन दिलास.  सृष्टीचा समतोल राखण्यासाठी,  वातावरणाचे संतुलन राखण्यासाठी ,  मानवाच्या कल्याणासाठी  पशुपक्षी  ,जीवजंतू निर्माण केलेस . त्यांच्या सुरक्षेची तजवीज केलीस . पर्यावरणाचे कवच दिलेस.  माते  !  आपल्या अपत्यांना कशाचीही उणीव भासू नये म्हणून किती काळजी घेतेस तू ? शितल वायू, निर्मळ जल, वनांनी , खनिजांनी समृद्ध असलेल्या वसुंधरेनी मुक्त हस्तानी आपली संपत्ती मानवावर उधळली. आणि आम्ही काय केलं गं ?  तुला ओरबाडलं , प्रदूषित केलं ,  रसायनांच्या भरमार वापराने तुझ्या ...

नव  संवत्सर  🙏🏻🙏🏻 5Apr2019 चैत्र शुद्ध प्रतिपदा नवीन वर्षाचा पहिला दिवस. इंग्रजी महिन्याप्रमाणे व्यवहार करतांना गुढीपाडव्याचा विसर तर नाही नं पडला ?    विक्रम संवत् ही खगोल शास्त्रीय सिद्धांतावार आधारित कालगणनेची पद्धती. आपल्या संस्कृतीत चैत्र शुद्ध प्रतिपदेचे महत्व वेगवेगळ्या प्रकारे स्पष्ट होते.    ब्रम्हदेवाने याच दिवशी सृष्टीच्या रचनेला प्रारंभ केला  आणि सत्ययुगाची सुरुवात झाली.    शालिवाहनाने मातीच्या पुतळ्यांमधे प्राण  फुंकून युद्ध जिंकले. म्हणून या कालगणनेला शालिवाहन शक म्हटले जाते.    आजकालची पिढी तर  अशा कथांना थाराही देणार नाही. या कथांचा शब्दशः अर्थ न घेता या कडे  जरा निराळ्या दृष्टीने बघायला काय हरकत आहे? कदाचित त्यावेळी समाजात  वारंवार होणा-या  आक्रमणांनी आणि पराभवाने उदासीनता , हताशा , निर्बलता आली असावी. असा मृतवत् झालेला समाज म्हणजे मृत्तिकावत् समजला गेला. त्यात शालिवाहनाने स्फूर्ती आणली, चैतन्य निर्माण केले आणि परिणामी युद्ध  जिंकले असावे. नवीन पिढीला अशा त-हेने आपल्या संस्...

 जागतिक महिला दिन 👩🏼‍🦰 6Mar2019 ८ मार्च जगतिक महिला दिन . आलाच आहे जवळ. कर्तृत्ववान स्त्रियांच्या दैदिप्यमान यशाची पानेच्या पाने लिहली जातील .ठिकठिकाणी  महिला दिनाचे कार्यक्रम साजरे होतील, सत्कार समारंभ होतील , वंचितां साठी काम करणाऱ्या संस्थांच्या कार्य कर्तृत्वाचा आढावा घेतला जाईल. अर्थात हे अभिमानास्पद आहेच आणि त्यांचे कौतुक व्हायलाच हवे यात संशय नाही.        पण ज्या महिला या कोणत्याच गटात नाहीत त्यांचं काय? त्यांना महिला म्हणून मान सन्मानाचा अधिकारच नाही की काय? समाजातील मध्यम वर्गातल्या कितीतरी स्त्रिया " रात्रंदिन आम्हा युद्धाचा प्रसंग" अशा परिस्थितीत लढत असतात .     ना त्यांची दखल घेतली जाते , ना कौतुक . तुम्हाला वाटेल काय नवल त्यात हे तर नेहमीचच आहे. नेहमीचं असलं म्हणून सोडूनच द्यायचे की काय?        मला त्या स्त्रियांबद्दल म्हणायचे आहे ज्यांची मुलं ना कशातही चमकली, ना शिक्षण धड , ना काही हुनर. नोकरी शोधता शोधता वयं निघून गेली, कमी दर्जाची कामं कशी करणार? लोक काय म्हणतील? असे म्हणत रिकामी राहिलेली म्हणून वा...

अनुदिन अनुतापे .......... 25Feb'2019  दासनवमीच्या उत्सवात समर्थ  रामदासस्वामींच्या दासबोध, मनाचेश्लोक इ .मधील मौलिक शिकवण ऐकायला मिळते. दरवेळी त्याचा नव्याने अर्थ उलगडत जातो. रामदासस्वामींची विपुल ग्रंथसंपदा तर भारावून टाकणारी आहे. एका संन्याशाने प्रपंचातल्या किती बारीकसारीक गोष्टींचा विचार केला हे पाहून मन थक्क होते .  आध्यात्मिक क्षेत्रात मी शून्यच. ग्रंथांचे वाचन , किर्तन, प्रवचन यातला ऐकण्याचा अनुभवही नगण्यच. मात्र समर्थांची करुणाष्टके मला फार जवळची वाटतात. संसार तापाने होरपळलेल्या मनाने कळवळून रामाला केलेली विनवणी मनाला स्पर्शून जाते. आपल्या मनाचेही तेच भाव नसतात का?  सामान्य माणसं आपण! प्रपंचाच्या भोव-यात अडकलेली!  "जिंदगी हर कदम एक नयी जंग है"  याचा अनुभव घेणारी. प्रपंचाचा अर्थच मुळात माया, झंझट, बखेडा. तो सरळ साधा तरी कसा असणार? रोजच्या रोज नव्या समस्यांना  सामोरे जातांना सहनशक्तिचा अंत पाहिला जातो. कुठवर टिकाव धरणार?  कधीकधी मन अगदी व्याकुळ होऊन जातं. माणसांच्या गराड्यात असूनही अगदी एकटं, " समुद्री चहूकडे पाणी पिण्याला थेंबही न...